خلاصه ضرورت اجرا

با توجه به روند روبه‌افزایش سالمندی در جهان و ایران و پیامدهای گسترده‌ای که این پدیده بر سلامت، توانمندی و کیفیت زندگی سالمندان دارد، شناسایی عوامل تهدیدکننده سلامت آنان از اولویت‌های نظام سلامت محسوب می‌شود. سندرم فرتوتی یکی از مهم‌ترین وضعیت‌های پرخطر در سالمندان است که با کاهش ذخایر فیزیولوژیک، افزایش آسیب‌پذیری، بروز ناتوانی، افزایش بستری‌های بیمارستانی و هزینه‌های نظام سلامت همراه است. از سوی دیگر، سالمندآزاری—اعم از جسمی، روانی، عاطفی، اقتصادی و غفلت—یک معضل جدی و کمتر شناسایی‌شده در حوزه سلامت عمومی است که پیامدهای روانی و جسمی مهمی بر سالمندان دارد و معمولاً تشخیص داده نمی‌شود.
شواهد نشان می‌دهد که فرتوتی و سالمندآزاری می‌توانند یکدیگر را تشدید کنند؛ به‌طوری‌که سالمندان فرتوت در معرض خطر بالاتر تجربه انواع آزار قرار دارند، و در مقابل، تجربه آزار می‌تواند موجب تشدید فرتوتی و کاهش سریع عملکرد جسمی و روانی فرد شود. با وجود اهمیت این موضوع، در ایران به‌ویژه در محیط‌های سرپایی و درمانگاهی، مطالعه جامعی که هم‌زمان به بررسی این دو متغیر و رابطه آن‌ها بپردازد، انجام نشده است. فقدان داده‌های بومی در این حوزه موجب شده است که برنامه‌ریزی مبتنی بر شواهد برای پیشگیری، غربالگری و مداخلات حمایتی در سالمندان کشور با محدودیت مواجه باشد.
بنابراین انجام این پژوهش ضروری است، زیرا می‌تواند برای نخستین بار تصویری روشن از وضعیت سالمندآزاری و فرتوتی در سالمندان مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران ارائه دهد و زمینه را برای طراحی مداخلات پیشگیرانه، ارتقای کیفیت مراقبت، بهبود غربالگری و کاهش پیامدهای نامطلوب فراهم سازد.

خلاصه روش اجرا 

این مطالعه از نوع توصیفی–همبستگی با رویکرد مقطعی (Cross-sectional) است و با هدف بررسی ارتباط بین فرتوتی و سالمندآزاری در سالمندان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی انجام می‌شود. جامعه پژوهش شامل کلیه سالمندان ۶۵ سال و بالاتر مراجعه‌کننده به درمانگاه‌ های سرپایی بیمارستان های منتخب وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال ۱۴۰۴–۱۴۰۵ است.
نمونه‌ها از میان سالمندان واجد شرایط به روش نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب می‌شوند. پژوهشگر با حضور روزانه در درمانگاه‌ها و معرفی خود به سالمندان، ابتدا معیارهای ورود را بررسی کرده و سپس پس از اخذ رضایت‌نامه آگاهانه، آن‌ها را وارد مطالعه می‌کند. سالمندانی که در آزمون AMT نمره ۷ یا بالاتر کسب کنند، شرایط ورود به مطالعه را داشته و برای آنان ابزارهای پژوهش تکمیل می‌شود.
ابزارهای پژوهش شامل موارد زیر هستند:
ابزارهای ارزیابی فرتوتی -. ابزارهای ارزیابی سالمندآزاری- پرسشنامه دموگرافیک

کد اخلاق: IR.TUMS.MEDICINE.REC.1404.615
مجری طرح: دکتر ریحانه امین الرعایا